Tussen Gaasp & Gracht — Verhalen uit twee stadsdelen

Op 8 juli 2022 opent de ten­toon­stelling Tussen Gaasp & Gracht – ver­halen uit twee stads­de­len, een mul­ti­dis­ci­plinair project van Muse­um Van Loon en Imag­ine IC in samen­werk­ing met OSCAM (Open Space Con­tem­po­rary Art Muse­um) en New Metrop­o­lis Zuidoost. Tussen Gaasp & Gracht vertelt ver­halen over de eeuwe­noude en heden­daagse relatie tussen de huidi­ge Ams­ter­damse stads­de­len Zuidoost en Cen­trum. Bij Imag­ine IC en Muse­um Van Loon pre­sen­teert Tussen Gaasp & Gracht ver­halen uit de twee stads­de­len, waar­bij de stad Ams­ter­dam niet wordt bekeken met de blik vanu­it het cen­trum met Zuidoost als per­iferie, maar als twee stedelijke ker­nen met een eigen dynamiek en ontwik­kelin­gen die met elka­ar samen­hangen, elka­ar beïn­vloe­den en samen stad mak­en. OSCAM nodigt kun­ste­naars uit om in Muse­um Van Loon werk te tonen dat raakt aan deze ontwik­kelin­gen, onder de noe­mer OSCAM x MUSEUM VAN LOON. En tij­dens een slot­bi­jeenkomst in New Metrop­o­lis Zuidoost delen Ams­ter­dammers ver­halen die naar aan­lei­d­ing van de ten­toon­stelling zijn ontstaan ron­dom thema’s die voor hen rel­e­vant zijn. De ten­toon­stelling is t/m 2 okto­ber te zien.  

Een eeuwe­noude en heden­daagse verbin­te­nis 

Een van de sym­bol­en van de relatie tussen Zuidoost en Cen­trum is boerder­ij Langer­lust aan de Gaasper­plas, tot 2019 in gebruik als hore­ca- en ont­moet­ingsplek in Zuidoost. Zo’n ander­halve eeuw was het de boerder­ij van de fam­i­lie Van Loon, tot­dat de eigen­dom eind jaren ’70 (20ste eeuw) overg­ing naar gemeente Ams­ter­dam. Langer­lust is een illus­tratie van hoe Ams­ter­dam Zuidoost en Ams­ter­dam Cen­trum een lange verbin­te­nis met elka­ar hebben. In de 17e en 18e eeuw bouw­den gefor­tuneerde Ams­ter­dammers buiten­plaat­sen in het gebied; ook als land­bouwge­bied – met bijbe­horende voed­sel­to­evo­er richt­ing de gracht­en­gordel – heeft het gebied een belan­grijke rol gespeeld. Boerder­ij Langer­lust is een van de weinige nog overge­bleven hof­st­e­den van die tijd. In de 20e eeuw is de bouw van de woon­wijk De Bijlmer­meer begonnen, uit­ge­groeid tot wat nu stads­deel Ams­ter­dam Zuidoost is. Ook op dit moment, dit keer onder meer door een knel­lende won­ing­markt en gen­tri­fi­catie, is Ams­ter­dam Zuidoost een gewil­de plek. Tussen Gaasp & Gracht vertelt over deze lange lij­nen van ontwik­kel­ing en ontsluiert een ver­haal over (heden­daags) erf­goed in een snel veran­derende stad. 

Tussen Gaasp en Gracht 

Bij Muse­um Van Loon aan de Keiz­ers­gracht con­cen­treert de ten­toon­stelling zich op de stedelijke trans­for­matie: hoe hebben bei­de gebieden zich in relatie tot elka­ar door de eeuwen heen ontwikkeld?  Ver­schil­lende ver­halen – bv. over buiten­plaat­sen, de stri­jd tegen het water en de rol van de pachter – illus­tr­eren de ste­den­bouwkundi­ge ontwik­kel­ing. Onder de noe­mer OSCAM x MUSEUM VAN LOON nodigt OSCAM vanaf 4 augus­tus kun­ste­naars uit om in Muse­um Van Loon werk te tonen dat raakt aan de onder­w­er­pen in de tentoonstelling. 

Bij Imag­ine IC in de Bijlmer wordt vanu­it de eigen­ti­jdse vit­rine van Zuidoost een blik gewor­pen op het culi­naire erf­goed. Van Reiger tot Pom op het menu. Recepten van toen, met lokale pro­ducten aange­vuld met geuren van daar­buiten, om maalti­j­den te mak­en geïn­spireerd op recepten van de hov­en in Frankrijk en Enge­land. En de keukens in Zuidoost waar­bij lokaal geoogst met smak­en van dicht­bij en ver moeit­eloos tot nieuwe gerecht­en samenkomen. De ten­toon­stelling neemt daar­bij een ‘kijk­je in de keuken’ van Mavis Hofwijk van het Suri­naams Buf­fet, een culi­naire leg­ende in Zuidoost en wereld­beroemd in Ams­ter­dam. Bij Imag­ine IC kri­jgt ook het ver­haal van boerder­ij Langer­lust aan de Gaasper­plas en het groene erf­goed een plek. De boerder­ij was in 1982 kan­toor voor de wereld­tu­in­bouw­ten­toon­stelling Flo­ri­ade waar­voor het Gaasper­park is aan­gelegd. Na zijn func­tie als boerder­ij en kan­toor voor de Flo­ri­ade was boerder­ij Langer­lust tot eind 2019 in gebruik als plek voor cul­tu­ur en hore­ca. Spe­ci­aal voor dit project zijn per­soon­lijke ver­halen opge­haald van mensen die op Langer­lust woon­den, werk­ten, of recreëer­den. Via een wan­del­ing vanaf Imag­ine IC kun­nen bezoek­ers boerder­ij Langer­lust – momenteel niet pub­liek toe­ganke­lijk – van buiten bekijken. 

Publieksprogramma 

Tussen Gaasp & Gracht – ver­halen uit twee stads­de­len brengt door mid­del van een uit­ge­breid pub­liek­spro­gram­ma verbindin­gen tot stand tussen Ams­ter­dammers en laat inwon­ers nad­er ken­nis mak­en met elka­ars stads­deel. Een greep uit de activiteiten: 

- Work­shop door Ama Koran­teng Kumi, ini­ti­atiefne­mer van Bloei & Groei. Ama en haar collega’s zetten stad­s­tu­inen op die als heal­ing, food en com­mu­ni­ty gar­den dienen voor vrouwen die zichzelf, hun omgev­ing of buurt willen versterken. 

- Lez­ing in CBK Zuidoost en wan­del­ing naar het Nel­son Man­dela gedenk­teken in het Nel­son Man­de­la­park. Dit gedenk­teken, ont­wor­pen door de Zuid-Afrikaanse kun­ste­naar Mohau Mod­is­ak­eng, werd op 5 sep­tem­ber 2021 onthuld. 

- Work­shop door Michael Fer­di­nan­dus, stad­simk­er die sinds 2017 in Ams­ter­dam Zuidoost geves­tigd is. Fer­di­nan­dus is gefasci­neerd door de inter­ac­tie tussen stad en plat­te­land en de kruis­bes­tu­iv­ing tussen mens en natuur. 

- Op 29 sep­tem­ber wor­den tij­dens een afs­lui­tende bijeenkomst in New Metrop­o­lis Zuidoost – de Zuidoost depen­dance van Pakhuis De Zwi­jger plat­form voor cre­atie en sociale inno­vatie – samen met de bewon­ers van de stads­de­len de inzicht­en die tij­dens het project zijn ontstaan, opge­haald en opgetekend. 

Part­ners 

Tussen Gaasp & Gracht – ver­halen uit twee stads­de­len is een project van Muse­um Van Loon en Imag­ine IC i.s.m. OSCAM en New Metrop­o­lis. Inspi­ratiebron voor het project is het boek Rid­ders in de Bijlmer van Evert van Voskuilen (2014); Yve Baya van YVE Ent. is de mak­er van films die de locaties met elka­ar verbinden. Vinger.nl ontwierp en realiseerde de ten­toon­stelling en ontwierp het cam­pag­nebeeld. Met veel dank aan: alle inhoudelijke pro­ject­part­ners, Zuidoost City, amsterdam&partners en Chan­tal Tjin. 

Mede mogelijk gemaakt door: Stads­deel Zuidoost (afdel­ing Kun­st & Cul­tu­ur) en Stads­deel Cen­trum (afdel­ing Kun­st & Cultuur).

Geplaatst op
Delen

Gerelateerd

Een nieuw hoofdstuk: Ik weet waar je huis woont. Rumah Tua – Onderweg naar thuis

In dit tweede hoofdstuk van Ik weet waar je huis woont nemen acht gesprekspartners van Molukse afkomst het heft in eigen handen. Met de tentoonstelling Rumah Tua — Onderweg naar thuis reflecteren zij op het creëren van een thuisgevoel.

Hiphop is erfgoed

Thuisgevoel

de Gekookte Geschiedenis Podcast

Gekookte Geschiedenis is een digitaal kenniscentrum over de eetcultuur en het keuken-erfgoed van de trans-Atlantische diaspora. Een samenwerking tussen KIP Republic en Imagine IC.

Migratieverhalen

Tussenlanding

In de tentoonstelling Tussenlanding is een maquette van (voormalig) asielzoekerscentrum Klompjan in Markelo te zien.
Wie zegt Dat Museum Van Loon en Imagine IC

Thuisgevoel

‘Wie zegt dat? Samen geschiedenis een plek geven.’ Samenwerking met Museum Van Loon

Thuisgevoel

Ik weet waar je huis woont

In Ik weet waar je huis woont onderzoekt Imagine IC met gesprekspartners het spanningsveld tussen het maken van een thuis en je thuis mogen voelen. Daarin ook de vraag: hoe navigeer je binnen een samenleving die niet altijd de ruimte biedt voor het hebben van meerdere thuizen? En biedt deze samenleving de ruimte voor het met meerdere stemmen betekenis-geven aan erfgoed?