Ter ere van Bevrijdingsdag 2026 organiseert Imagine IC een lezing die gewijd staat aan Papa Koenders en zijn culturele vrijheidsstrijd. In deze sessie duik je in het leven en werk van Julius Gustaaf Arnout Koenders, geboren in 1886 in Paramaribo en bekend als een van de scherpste critici van het koloniale onderwijssysteem in Suriname.
Koenders verfoeit het koloniale onderwijssysteem en vindt dat de kinderen geestelijk vermoord worden en tot papegaaien teruggebracht. Als gepensioneerde onderwijzer strijdt hij tegen de koloniale cultuurpolitiek van Nederland.
Buitendien zullen wij hen aan het verstand brengen, dat wie de eigen taal [Sranan Tongo] goed kent, veel beter een vreemde kan leren maar bovenal willen wij ze inprenten dat eenvolk zonder taal geen volk is. - Papa Koenders
Dit is een van vele uitspraken van Papa Koenders opgetekend uit het maandblad Foetoeboi dat hij 10 jaar lang samen met zijn (vrouwelijke) medewerkers van de vereniging Pohama (Poti Hanoe Makandra) uitgaf.
De uitspraken typeren zijn visie en de strijd die hij voerde tegen de diepgaande effecten in de geest en het leven van de tot slaaf gemaakte Afrikaanse Surinamers in het koloniale en racistische Suriname van zijn tijd. De kern van Koenders’ strijd was de bevrijding van de koloniale mentaliteit na honderden jaren slavernij met daarin een belangrijke rol voor het Sranan Tongo als belangrijk middel tot vorming van de eigen identiteit en geestelijke emancipatie.
Middels een lezing in dialoog willen we dieper ingaan op de thema’s die Koenders aansnijdt – vrijheid, emancipatie, taal — en de gedachtenontwikkeling hierover op gang brengen.
Momenteel is de tentoonstelling Op zoek naar Papa Koenders te zien bij Imagine IC. Deze tentoonstelling is gemaakt naar aanleiding van het boek Op zoek naar Papa Koenders van onze eigen Jules Rijssen en Andre Reeder en Roy Wijks.
De lezing op 5 mei 2026 is interactief. De sprekers brengen thema’s in uit het werk en gedachtengoed van Koenders. De inhoudelijke dialoog daarover wordt mede bepaald door de reacties en inbreng van de bezoekers/deelnemers. Op deze manier wordt het een gezamenlijk gelijkwaardig proces van de sprekers met de deelnemers.
Verwacht geen klassieke lezing waar je alleen luistert. Dit is een open gesprek waarin jouw perspectief net zo belangrijk is als dat van de sprekers. Samen onderzoek je wat culturele vrijheid vandaag betekent en hoe de ideeën van Koenders nog steeds doorwerken.
Lezing Vrijheid in perspectief: Papa Koenders en zijn nalatenschap
Datum: 5 Mei 2026
Inloop: vanaf 17.30 uur met een soepje en broodje
Tijd: 18.00 — 20.00 uur.
Toegang: gratis
Aanmelden: aanmelden verplicht via info@imagineic.nl
Locatie: Imagine IC, Bijlmerplein 393, 1102 DK Amsterdam
De bijeenkomst wordt filmisch vastgelegd voor het buurtarchief. Mocht je bezwaar hebben gefilmd te worden, laat het ons van tevoren weten.
