Hoe kunnen musea bijdragen aan een meer rechtvaardige, inclusieve en duurzame samenleving? Die vraag staat centraal tijdens Festival Regenera in Brazilië, waar Imagine IC met Jules en Daniëlle een inhoudelijke bijdrage levert met panelgesprekken, workshops en interactieve sessies. Het festival brengt kunstenaars, onderzoekers, culturele instellingen en maatschappelijke organisaties samen om nieuwe vormen van regeneratie, zorg en collectieve verbeelding te verkennen.
Tijdens het festival gaat Imagine IC in gesprek met onder andere Museum Sankofa en Instituto Moreira Salles. Hoewel deze organisaties vanuit verschillende historische, sociale en politieke contexten werken, delen zij een belangrijke overtuiging: erfgoed is geen statische verzameling objecten, maar een levend proces dat ontstaat in samenwerking met gemeenschappen.
Al ruim twintig jaar ontwikkelt Imagine IC methoden waarin bewoners, makers en gemeenschappen actief bijdragen aan het verzamelen, interpreteren en doorgeven van erfgoed. Niet de institutionele stem staat centraal, maar de veelheid aan ervaringen en perspectieven die samen het verhaal van de stad vormen. Deze participatieve manier van werken laat zien dat musea niet alleen plekken zijn waar geschiedenis wordt bewaard, maar ook ruimtes waar nieuwe kennis, ontmoeting en maatschappelijke verbinding ontstaan.
Tijdens Festival Regenera wordt deze visie verbonden aan de principes van de Donut Economy: een samenleving waarin menselijke behoeften worden vervuld binnen de grenzen van de planeet. Vanuit dat perspectief kunnen musea worden gezien als regeneratieve culturele infrastructuren die investeren in vertrouwen, gedeeld eigenaarschap, sociale verbondenheid en zorg voor collectief geheugen. Hun waarde ligt niet alleen in het beheren van collecties, maar juist in het versterken van relaties tussen mensen, plaatsen en verhalen.
Panelgesprekken
Imagine IC neemt deel aan verschillende panelgesprekken, waaronder:
- Archives of the Body & Mind: Historical Memory & Territory – over de relatietussen lichaam, geheugen, identiteit en plaats.
- Community Archives and an Open Society: Opportunities, Limitations and Challenges – over de kracht én de uitdagingen van gemeenschapsarchieven als democratische vorm van erfgoedpraktijk.
Workshops en participatieve methoden
Naast de panelgesprekken verzorgt Imagine IC workshops waarin deelnemers ervaren hoe participatieve erfgoedmethoden in de praktijk werken. Op het programma staan onder meer:
- Deep Listening – een oefening in aandachtig luisteren die ruimte creëert voor wederzijds begrip en nieuwe verhalen.
- Emotion Networking – een interactieve methode waarin emoties, herinneringen en ontmoetingen zichtbaar worden gemaakt. Er wordt onderzocht of lokale studenten vooraf in deze methode kunnen worden getraind, zodat zij de workshops in hetPortugees kunnen begeleiden.
- Collect & Tell – een gezamenlijke werkwijze waarin verhalen, gesprekken en ervaringen van deelnemers samen uitgroeien tot een levend collectief archief van het festival.
Met deze bijdrage laat Imagine IC zien hoe musea kunnen functioneren als culturele commons: plekken waar kennis gezamenlijk wordt ontwikkeld, gedeeld en onderhouden. Door samenwerking, wederkerigheid en actieve participatie centraal te stellen, dragen musea niet alleen bij aan het behoud van erfgoed, maar ook aan democratische vernieuwing, sociale veerkracht en een duurzame toekomst.
Deelname aan Festival Regenera onderstreept de internationale betekenis van de werkwijze van Imagine IC en biedt een waardevolle gelegenheid om kennis en ervaringen uit te wisselen met partners die wereldwijd werken aan nieuwe vormen van cultureel en maatschappelijk handelen. Tickets voor het festival zijn gratis.